لینوکس چیست؟ لینوکس به خودى خود، یک هسته (Kernel) است. هسته، بخش اصلى سیستمعامل را تشکیل مىدهد که کار آن کنترل دادهها، مدیریت حافظه، سختافزار، ورود و خروج دادهها و تمامى موارد اصلى سیستمعامل مىباشد.
لینوکس به خودى خود سیستمعامل به شمار نمىرودبلکه با استفاده از ابزارهایى که پروژه بازمتن (OpenSource) گنو (GNU) براى آن تولید کرده است، تبدیل به یک سیستمعامل کامل مىشود (به همین دلیل است که لینوکس را معمولا گنو/لینوکس یا GNU/Linux مىنامند) و با اضافه کردن سایر نرمافزارهاى بازمتن به آن، مىتوان از آن در موارد متعددى مانند سرویسدهندهه! ا، ایستگاههاى کارى، کامپیوترهاى روىمیزى، ابر رایانهها، ابزارهاى صنعتى و پزشکى که داراى سیستمهاى درونهاى (Embedded) مىباشند و... استفاده کرد.
از نظر فنى، لینوکس را مىتوان نمونه بازمتن سیستمعامل یونیکس نامید. زیرا بر اساس استاندارد POSIX پیاده سازى شده و کاملا با آن سازگار است. بنابراین لینوکس را مىتوان نواده سیستمعامل پرسابقه و مستحکم یونیکس دانست که البته خواص خوب آنرا نیز به ارث برده است.
تفاوتهاى اصلى لینوکس و ویندوز:
لینوکس : سیستمعامل آزاد لینوکس یک سیستم عامل آزاد و بازمتن است.
کد منبع آن در اختیار همگان قرار دارد و همه مىتوانند در کدهاى آن تغییر ایجاد کرده و بنا به نیازشان استفاده کنند. آزاد و در دسترس بودن کدهاى منبع سبب مىشود تا بتوانید از طرز کارکرد دقیق سیستمعامل مطلع شوید. شما لینوکس را مىتوانید به هر تعداد کپى کرده و بین دوستانتان پخش کنید.
ویندوز یک سیستمعامل اختصاصى است که کد منبع آن سرى نگهداشته شده است و براى همگان در دسترس نیست. شما نمىتوانید بفهمید که واقعا در زیر سیستمعامل ویندوزتان چه مىگذرد؟ آیا یک برنامه جاسوسى در آن پنهان نشده است؟ یانه.
سیستم عامل ویندوز رایگان نبوده و تحت حمایت قانون کپىرایت قرار دارد. شما نمىتوانید آنرا کپى کرده و پخش کنید. در صورت این کار شما خلافکار هستید و جریمه و مجازات خواهید شد. (فعلا نه در ایران ولى در ۴-۶ سال آینده بله) لینوکس را به هواپیمایى تشبیه کردهاند که هر قسمت از انرا در جایى ساختهاند. لینوکس واقعا محصول کشور خاصى نیست. تعداد زیادى از مردم در سرتاسر جهان در حال کار بر روى آن و توسعه آن هستند.
تعداد برنامه نویسانى که روى بخشهاى مختلف سیستمعامل لینوکس کار مىکنند، به حدود ۴۰۰ هزار نفر مىرسد، در حالى که تعداد کل برنامهنویسان مایکروسافت کمتر از ۱۰۰۰۰ نفر است. همین، تفاوت کیفیت کار را مشخص مىکند.
شما با سیستمعامل لینوکس آزاد هستید. لازم ندارید تا از نرمافزارهاى اختصاصى استفاده کنید و تحت انقیاد آنها در آیید. لینوکس : سرعت، قدرت، پایدارى همانطور که گفتم، لینوکس نواده سیستمعامل یونیکس است. بنابراین ساختار کلى این سیستمعامل کاملا با ویندوز متفاوت است. این به این معنى است که مثلا شما نخواهید توانست برنامههایى که در ویندوز دارید، روى لینوکس اجرا نمایید (البته راههایى وجود دارد – شبیه سازها - ولى در حالت عادى خیر).
یکى از خواص اصلى سیستمعاملهاى خانواده یونیکس، پایدارى و استقامت بسیار بالاى آنهاست. این سیستمعاملها به این راحتىها خراب نشده و به ندرت نیاز به بوت مجدد پیدا مىکنند. لینوکسهایى وجود دارند که شما مىتوانید سالها بدون نیاز به بوت، از آنها استفاده نمایید.
در ویندوز حتى جدیدترین و پایدارترین سیستمهاى ویندوز به اندازه یک موى لینوکس پایدار نیستند. براى بکارگیرى سیستمهاى ویندوز به عنوان سرویس دهنده به حافظه و پردازندههاى قویترى نیاز دارید و مطمئن باشید اگر هر هفته آنرا بوت نکنید، از کار خواهد افتاد! در صورتى که در ویندوز، شما اگر خیلى شانس داشته باشید، حتما هفتهاى ۲-۳ مشکل را که منجر به بوت خواهند شد، خواهید داشت.
معمولا سیستمعامل لینوکس به راحتى خراب نمىشود و برعکس ویندوز مجبور نیستید تا آنرا هر چندماه یکبار مجددا نصب کنید. حتى برخى از انواع لینوکس به نصب «یکبار براى تمامى عمر» مشهور هستند. این گونه سیستمها را مىتوانید حین کار و حتى بدون بوت، به نسخههاى جدیدتر ارتقا دهید.
لینوکس : امنیت، امنیت، امنیت امروزه در دنیایى متکى بر فناورى اطلاعات زندگى مىکنیم که هر لحظه به خطر افتادن جریان اطلاعات منجر به بروز خسارتهاى تجارى جبران ناپذیرى خواهد شد. امروزه همه به دنبال یک سکوى (Platform) امنتر براى اجراى برنامههاى کاربردى و سروىدهندهها هستند.
لینوکس حرفهاى زیادى براى گفتن در سمت امنیت دارد. بسیارى از قابلیتهاى امنیتى که در ویندوز وجود ندارند و یا فقط با اضافه کردن نرمافزارهاى اضافى قابل دسترسى مىباشند، بطور درونى و پیشگزیده در لینوکس پیاده سازى شدهاند.
لینوکس از ابتدا براى محیطهاى شبکهاى و چند کاربره طراحى شده است و همین باعث! رعایت مسائل امنیتى از ابتدا در ان شده است، درحالى که ویندوز اینگونه نبوده و درحال حاضر نیز از نظر امنیتى داراى نقاط ضعف فراوانى است. مثلا یک برنامه مخرب با استفاده از همین ضعفهاى امنیتى مىتواند کل سیستمعامل را نابود کند، ولى در صورتى که مورد مشابهى در لینوکس وجود داشته باشد، حداکثر به دایرکتورى خانگى کاربر اجرا کننده آسیب خواهد رسید، نه کل سیستمعامل. اینطور نیست که لینوکس فاقد هر گونه اشکال امنیتى باشد، خیر، ولى باز بودن کد منبع آن باعث مىشود تا بسیارى از اشکالات امنیتى پیش از ایجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نویسى برنامه بر ملا شده و رفع شوند. در صورتى که اشکالى نیز در برنامههاى منتشر شده یافت شود، بدلیل موجود بودن کد منبع سریعا برطرف مىگردد.
در صورتى که در سیستم عامل ویندوز شما باید منتظر مایکروسافت بمانید. سیستمعامل ویندوز داراى اشکالات امنیتى بسیارى است که به راحتى هم کشف نمىشوند و هنگامى کشف مىشوند که خسارات جبران ناپذیرى در اثر حمله از طریق آن ضعفهاۡی امنیتى رخ دهد که امثال آنرا شاهد هستیم. مىتوان ادعا کرد که تقریبا هیچ ویروسى براى لینوکس وجود ندارد و این درحالى است که سالیانه بیش از ۱۰۰۰ ویروس و کرم مختلف براى سیستمعامل ویندوز ایجاد مىشود. این بخاطر عدم گسترده بودن لینوکس نیست (حدود ۷۰ درصد از سایتهاى وب در جهان بر روى سیستمعامل لینوکس و سرویسدهنده وب آپاچى درحال اجرا هستند) بلکه بدلیل وجود حفرههاى امنیتى متعدد ویندوز و سیاست انحصار گرایى مایکروسافت است. یعنى چه؟ مایکروسافت طورى رفتار و سیاست گذارى کرده است که مشتریان خود را تنها به محصولات خودش عادت دهد.
لینوکس : تعدد سکوهاى اجرایى لینوکس برخلاف ویندوز بر روى تعداد زیادى از سکوهاى مختلف سختافزارى اجرا مىشود و شما حتى قادرید آنرا براى کار بر روى سکوى مورد نظرتان تغییر دهید. این قابلیت، لینوکس را براى بکارگیرى در سختافزارهاى درونهاى (Embedded) بسیار مناسب مىسازد. هسته 2.6 لینوکس که بتازگى ارائه شده است، این امکان را فراهم مىسازد تا لینوکس را بر روى دستگاههاى بسیار کوچک و یا ابر رایانههاى بسیار بزرگ اجرا نمایید. اصلا ویندوز مىتواند؟
لینوکس : گستردهترین تنوع در کاربرد لینوکس را مىتوانید براى انجام وظایف بسیار متعددى بکار بگیرید. از دستگاه چک کردن اتصالات شبکه، دیوار آتش، مسیریاب (Router) شبکه، سرویسدهندههاى مختلف مانند وب، بانک اطلاعاتى، فایل، چاپ و...، میزهاى کار (Desktop)، ایستگاههاى کارى (Workstations) و... سیستمعامل لینوکس حتى این امکان را دارد که از آن بتوان به صورت یک سیستم زنده و پرتابل استفاده کرد. به این معنى که کل سیستمعامل از روى یک دیسک CD اجرا شود و شما آنرا با خودتان جابجا کنید و میزکار و تنظیماتتان را همراه خودتان منتقل کنید. علاوه بر این، این قابلیت براى رفع اشکال و نمایش آن نیز بسیار مفید است.
لینوکس : تنوع در انتخاب
بدلیل آزاد بودن سیستمعامل لینوکس، هر گروه یا موسسه تجارى، یک نسخه خاص از آن که به توزیع یا پخش (Distribution) معروف هستند، منتشر ساخته است. این توزیعهاى مختلف همگى لینوکس هستند، ولى هریک معمولا براى یک یا چند امر خاص مانند سرویسدهنده، دیوار آتش، میزکار و... طراحى شدهاند و هریک قابلیتها و بهینه سازىها خاص خودشان را به کاربران ارائه مىکنند. کاربران در این میان آزادى انتخاب زیادى داشته و مىتوانند چیزى که کاملا نیازشان را برطرف مىکند، انتخاب کنند. چیزى که در ویندوز نمىتوان مفهومى براى آن پیدا کرد.
لینوکس : سیستمعاملى حرفهاى لینوکس یک سیستمعامل حرفهاى است. یعنى ممکن است یک کاربر کاملا غیر فنى براى مدیریت آن و انجام برخى از تنظیمات سختافزارى دچار مشکل شود و نتواند به راحتى این کار را انجام دهد. البته برخى از توزیعهاى لینوکس این امور را بسیار راحت (و حتى راحتتر از ویندوز) کردهاند، ولى با این حال به طور کلى، لینوکس یک سیستمعامل حرفهاى است که در عین سادگى، از پیچیدگىهاى فنى زیادى برخوردار است. البته تمام کاربران لازم نیست این امور را بدانند.مثلا یک کارمند دفترى که امورى مانند تایپ و حسابدارى را با کامپیوترش انجام مىدهد، ممکن است از نظر فنى تفاوتى را احساس نکند، ولى لینوکس خوراکى ۴ ساله براى کاربران خوره فراهم مىسازد! برخلاف ویندوز، نکات بىپایانى براى یادگیرى در لینوکس وجود دارد.
این سیستمعامل ۴ سال به راحتى شما را مشغول خواهد کرد و مىتوانید مطمئن باشید پس از آن بازهم مطالب جدیدى براى یادگیرى وجود خواهند داشت!برخلاف ویندوز، در لینوکس راحتتر هستید تا بسیارى از کارهاى پیکربندى و سیستمى را از خط فرمان بسیار قدرتمند و عالى آن انجام دهید. با اینکه براى بسیارى از امور مانند ویندوز ابزارهاى گرافیکى طراحى شده است، یک کاربر حرفهاى واقعا از خط فرمان لینوکس لذت خواهد برد. خط فرمان ویندوز را اصلا مىتوان خط فرمان نامید؟
لینوکس : بهشت برنامه نویسان! لینوکس را بهشت برنامه نویسان نامیدهاند. برخلاف ویندوز که اکثر ابزارهاى برنامه نویسى روى آنرا باید جداگانه نصب و حتى خریدارى نمایید، لینوکس به همراه تمامى ابزارهاى برنامه نویسى مورد نیازتان و با هر زبانى که فکر کنید ارائه مىشود. کافى است آنرا نصب کنید و کار برنامه نویسىتان را با ابزارهاى دلخواهتان شروع کنید.
لینوکس : یک جعبه ابزار کامل لینوکس براى کاربران حرفهاى، یک جعبه ابزار کامل به شما مىرود که در آن تمامى ابزارهاى مورد نیاز مانند برنامههاى اینترنتى، ابزارهاى امنیتى مانند ابزارهاى آزمایش شبکه، ابزارهاى برنامه نویسى، هزاران صفحه کتاب و راهنما در آن پیدا خواهید کرد. ابزارهایى که در اختیارتان قرار دارد چنان متنوع هستند که مىتوانید ۹۰ درصد اطمینان داشته باشید که پس از نصب آن به چیز دیگرى نیاز نخواهید داشت.
لینوکس : یکى از زیباترین دستاوردهاى بشرى لینوکس در سایه همکارى و تبادلات علمى هزاران نفر در سرتاسر جهان ایجاد شده و توسعه یافته است.
این همکارى چنان گسترده و زیبا بوده و هست، که به سیستمعامل لینوکس لقب «زیباترین دستاورد همکارى جمعى بشر» داده شده است. فرهنگ حاکم در جامعه لینوکس و بازمتن، فرهنگ کمک، اشتراک اطلاعات و تلاش براى بهبود هرچه بیشتر محصولات و «انجام هرکارى که از دستت برمىآید» است. هرکس که مىخواهد با این سیستمعامل کار کند، باید تمامى دیدگاهها و عقاید قبلى خود را درباره نرمافزارها و سیستمعامل کنار گذاشته و با یک دیدگاه جدید و طرز فکر متحول شده وارد دنیاى لینوکس شود! ، زیرا با فرهنگ حاکم متفاوتى روبرو خواهد بود. لینوکس نوید دهنده آزادى است...
